Kiểm toán luôn có vai quan trọng trong mối quan hệ cung cấp thông tin tài chính giữa các doanh nghiệp và người sử dụng thông tin. Hướng dẫn kiểm toán là yếu tố quan trọng trong việc đảm bảo tính trung thực và khách quan của các thông tin tài chính làm cơ sở cho việc ra các quyết định đầu tư và quản lý kinh doanh. Tuy nhiên, trong bối cảnh nền kinh tế chuyển đổi của Việt Nam vai trò của hoạt động kiểm toán có nhiều thay đổi và chất lượng của các dịch vụ kiểm toán đang là một vấn đề mà các doanh nghiệp và nhà đầu tư quan tâm. 

 

Bài viết này phân tích những nguyên nhân cho việc tiềm ẩn suy giảm giá trị của hoạt động kiểm toán từ đó đưa ra những đề xuất cho việc nâng cao giá trị các dịch vụ kiểm toán trong điều kiện hội nhập nên kinh tế.

 

Mối quan hệ giữa kiểm toán viên và doanh nghiệp

Những đặc trưng cơ bản của mối quan hệ kiểm toán viên doanh nghiệp được kiểm toán (khách hàng):

 

Mối quan hệ giữa kiểm toán viên và khách hàng mang bản chất là mối quan hệ kinh tế. Các kiểm toán viên thông qua doanh nghiệp kiểm toán có trách nhiệm cung cấp dịch vụ thỏa mãn nhu cầu của các doanh nghiệp khách hàng và nhận được các khoản chi trả của doanh nghiệp cho việc cung cấp các dịch vụ kiểm toán. Tuy nhiên, mối quan hệ giữa các kiểm toán viên và doanh nghiệp không đơn thuần là quan hệ cung cấp dịch vụ thông thường vì hai lý do cơ bản:

 

Thứ nhất, hướng dẫn kiểm toán là một hoạt động phúc tạp có liên quan chặt chẽ đến các quy định của pháp luật về chất lượng kiểm toán và chuẩn mực nghề nghiệp. Do đó hoạt động kiểm toán chịu sự chi phối mạnh mẽ của yếu tô môi trường kiểm toán. Trong điều kiện chuyển đổi và hội nhập nền kinh tế của Việt Nam, sự hình thành chưa đầy đủ các yếu tố về cơ sở pháp lý, môi trường văn hóa kinh doanh, nhận thức của doanh nghiệp và xã hội đối với nghề nghiệp kiểm toán là các yếu tố có liến quan mật thiết đến chất lượng dịch vụ kiểm toán.

 

Thứ hai, hoạt động kiểm toán liên quan đến các bên thứ ba là những đối tượng sử dụng thông tin tài chính của các doanh nghiệp được kiểm toán. Ví dụ, các nhà đầu tu, ngân hàng và các tổ chức tài chính, cơ quan thuế và các cơ quan quản lý của Nhà nước. Những đối tượng này không phải chi trả trực tiếp cho việc sử dụng dịch vụ kiểm toán nhưng là những thành tố quan trọng trong việc đ&aa